Cuma 2 Ekim 2026 - 03:16
Kelam ve Felsefe İnanç Bilgilerinin Anlaşılmasının ve Şüphelere Karşı Durmanın Anahtarıdır

Havza / Ayetullah el-Uzma Subhani, İslam maarifinde ilmin ve âlimlerin yerine vurgu yaparak şunları söyledi: "İnsanlığın hizmetinde olan ve toplumun sorunlarını çözebilen her ilim değerlidir. Ancak her ilmin şerefi, konusunun şerefine bağlıdır. Bu açıdan, Allah’ı tanımaya ve ilahi maarife dair ilimler özel bir konuma sahiptir."

Havza Haber Ajansı'nın bildirdiğine göre, Ayetullah el-Uzma Cafer Subhani, Kum'daki İmam Sadık (a.s.) Müessesi'nin konferans salonunda düzenlenen yeni tahsil yılı açılış töreninde, ilmin konumuna değinerek şunları ifade etti: "Yüce Allah, iman ve ilim sahipleri için özel dereceler ve makamlar takdir etmiştir. İlmin, dini bakış açısında insanı yüceltme ve kemale erdirme özelliği vardır."

Ayetullah el-Uzma Subhani şunları ekledi: "İlim kavramı geniştir ve insanlık için gerçekten faydalı olan her ilim bu çerçeveye girebilir. İnsanın hizmetinde olan ve insanlığın sorunlarını çözen tıp, kimya, fizik, botanik ve diğer bilimler değer ve konuma sahiptir."



Her İlmin Şerefi, Konusunun Şerefine Bağlıdır



Ayetullah el-Uzma Subhani, bir ilmin itibar ve değerinin konusuna tabi olduğunu vurgulayarak şöyle devam etti: "Bir ilmin konusu ne kadar daha fazla şeref ve keramet sahibi olursa, o ilim de o derecede yüksek bir mertebede olur.

Bir kimyager maddelerin özelliklerini, bir botanikçi bitkileri inceler. Ancak bazı ilimlerin sınırlı ve özel bir konusu yoktur; aksine tüm varlığı kendi inceleme konusu yaparlar."

Ayetullah el-Uzma Subhani, asıl varlık ve mevcudiyet hakkında tartışan, vacip ve mümkün varlığı inceleyen ilmin, konusu çok daha geniş olduğu için daha yüksek bir şerefe sahip olduğunu belirterek şunları ekledi: "Kelam ilmi ve ilahi felsefe, Allah’ı tanıma, ilahi sıfatlar, varlık ve varlığın mertebeleri ile temel inançsal meseleleri konu edindiği için bu açıdan özel bir konuma sahiptir."



Kelam İlmi Fıkh-ı Ekberdir



Bu Taklit Merci, kelam ilmi için kullanılan "Fıkh-ı Ekber" (En Büyük Fıkıh) tabirine değinerek şöyle dedi: "Kelam ilmi, birçok dini bilginin temelini oluşturduğu için 'Fıkh-ı Ekber' olarak adlandırılmıştır. Bir bina, sağlam bir temel olmadan ayakta duramayacağı gibi, dini bilgiler de sağlam inanç temellerine muhtaçtır.
Bu yüzden bu alanda öğrenim görenler, bu ilmin kıymetini bilmelidir."

Ayetullah el-Uzma Subhani şunları dedi: "Siz talebeler, kelami konuların yanı sıra fıkıh, usul ve edebiyat da okuyorsunuz ki bunların her biri kendi yerinde değerlidir; ancak şu aşamada kelam ilmiyle meşgul olduğunuz için 'Fıkh-ı Ekber' ile uğraşıyorsunuz.

Bu nedenle iki açıdan da şerefe sahipsiniz; hem fıkh-ı asgar (küçük fıkıh) hem de fıkh-ı ekberin şerefi. Bu tür bir ilmi meşguliyeti çok ciddiye almalısınız."



Kur'an Maarifini Anlamak için Kelami ve Felsefi Temelleri Öğrenmek Gerekir



Kelam ve felsefe ilmini derinlemesine öğrenmenin gerekliliğine vurgu yapan Ayetullah el-Uzma Subhani şöyle ifade etti: "Şia mektebinde felsefi konularla da bağ kuran kelam ilmi doğru bir şekilde öğrenilmezse, bazı durumlarda Kur'an maarifini anlamak da zorlaşacaktır."

Ayetullah el-Uzma Subhani şunları ekledi: "Kur'an-ı Kerim'de Allah’ın insanla beraberliği ve yakınlığı hakkında ayetler vardır. Oysa inanç konularında yüce Allah’ın cisim olmadığını, bir mekânda, yönde ve zamanda bulunmadığını ispat ediyoruz."

Ayetullah el-Uzma Subhani sözlerini şöyle sürdürdü: "Bu kavramların yüce Allah hakkında nasıl anlaşılması gerektiği sorusu ortaya çıkıyor. Bu meselelerin kesin cevabı kelami ve felsefi konularda incelenebilir. Dolayısıyla, eğer bir kimse Kur'an maarifini derinlemesine anlamak istiyorsa, kelami ve felsefi konuları da doğru bir şekilde öğrenmiş olmalıdır."



İlhad (Ateizm) ile Mücadele, Kelam ve Felsefe İlmini Gerektirir

İnanç ilimlerini güçlendirmenin gerekliliğine vurgu yapan Ayetullah el-Uzma Subhani şunları ifade etti: "İnanç ve ilahiyat temellerine yönelik saldırıların sona erdiğini düşünmemeliyiz. Bu şüpheler hala mevcuttur ve bazen tekrar gün yüzüne çıkmaktadır. Eğer ilhadi ve inanç konusunda olan şüphelerle mücadele etmek istiyorsak, bunun temel anahtarlarından biri işte bu kelam ilmi ve ilahi felsefe konularıdır."

Bu taklit merci sözlerini şöyle sürdürdü: "Hem Kur'an maarifini doğru anlamak hem de inançsal şüphelere cevap vermek ve ilhad ile ilmi düzeyde mücadele etmek için, kelam ilmini ve ilahi felsefe tartışmalarını dikkatli bir şekilde öğrenmek gerekir.

Bu ilmin kıymetini bilin ve bu alandaki hocaların değerini takdir edin. Derslere düzenli katılın, sistemli çalışın ve bu ilmi yolu daha üst aşamalara kadar devam ettirin."

İmam Sadık'ın (a.s.) İnançları Savunmak için Bilge İnsanlar Yetiştirme Yöntemi



Ayetullah el-Uzma Subhani, İmam Sadık’ın (a.s.) inanç konularında uzman öğrenciler yetiştirme yöntemine değinerek şöyle buyurdu: "İmam Sadık (a.s.), çeşitli fikri ve inançsal akımlarla mücadele etmek için İslam’ın temellerini savunabilecek öğrenciler yetiştirmişti.

Değerli Kafi kitabında, Mısır’dan birinin İmam Sadık’ın (a.s.) yanına gelip, Hazret’in öğrencileriyle münazara etmek istediğini bildirdiği yazılıdır.

İmam (a.s.) da yarenlerinden birine, bilimsel konularda yetenekli kişileri bulmasını ve onunla konuşup tartışmalarını buyurdu.
Hişam bin Hakem ve İmam Sadık’ın (a.s.) diğer öğrencileri bu alanda yetiştirilmişlerdi ve bilimsel münazaralarda İslam’ın inançsal temellerini savunuyorlardı.

Bu olay, Ehlibeyt (a.s.) için zor bir dönemde gerçekleşmişti ancak o dönemde bile İmam Sadık (a.s.) bilge insanların bir kısmını İslam’ın ilkelerini bilimsel olarak savunmak üzere yetiştirmeye büyük önem veriyordu."



Şüphelere Cevap Vermek için Uzman Yetiştirmenin Zorunluluğu



Ayetullah el-Uzma Subhani, insan ile Allah arasındaki ilişki hakkındaki bazı tarihi şüphelere değinerek şunları ekledi: "Çeşitli dönemlerde, insanın yaratılışın özünde Allah'a muhtaç olduğunu, ancak yaratılıştan sonra eylem aşamasında kendisini bağımsız gördüğünü öne süren görüşler ortaya atılmıştır.

Bu konulardan birinde İmam Sadık (a.s.), Kur'ani delilleri kullanarak bu tür bir görüşün yanlış olduğunu ortaya koymuştur."

Bu Taklit Mercii sözlerine şöyle devam etti: "İnsan, ibadet ve yakarış esnasında sürekli olarak Allah'a olan ihtiyacını ve ondan yardım dilediğini ifade eder.

Bu mesele, insanın Allah'a olan ihtiyacının sadece yaratılışın başlangıcıyla sınırlı olmadığını gösterir.
Bu örnekler, inanç temellerini savunmak için delil ve mantıkla şüphelere cevap verebilecek insanların yetiştirilmesi gerektiğini göstermektedir."



Bugün de Fikri ve İnançsal Saldırılar Devam Ediyor


Ayetullah el-Uzma Subhani şunları hatırlattı: "Bugün de dini temellere yönelik saldırılar sona ermiş değildir. Hem kelami ve inanç meselelerinde şüpheler mevcuttur hem de hükümler ve dini gelenekler hakkında sorular ve şüpheler ortaya atılmaktadır."

Ayetullah el-Uzma Subhani "İlim havzaları çeşitli bilimsel uzmanlıklarla sahaya girmeli ve bu sorunlara cevap vermelidir. Uzmanlık bilgisi ve sağlam deliller olmadan yeni şüphelere cevap vermek mümkün değildir." diyerek vurguda bulundu.


İlim Dini Savunmanın Aracı, Âlim ise Havzanın İzzet Kaynağıdır


Bu Taklit Mercii, İmam Hasan Askeri'nin (a.s.) âlimin konumu hakkındaki bir rivayetine değinerek şunları ifade etti: "Merhum Tebersi'nin 'El-İhticac' kitabında, İmam Hasan Askeri'nin (a.s.) yakınlarından veya ailesinden olmayan bir kişinin Hazret'in huzuruna geldiği ve İmam'ın (a.s.) onu özel bir saygıyla karşıladığı rivayet edilmiştir.

Hazret'in bazı yakınları bu davranışa itiraz etmiş, ancak İmam Askeri (a.s.) cevaben o kişinin ilmi konumuna ve dini savunmasına dikkat çekerek ilminin değerini hatırlatmıştır. Bu rivayet, ilmin ve dini savunan âlimin nasıl bir konuma ve değere sahip olduğunu göstermektedir."


Kum İlim Havzası, Dini ve Toplumun Ahlakını Korumak için Değerli Bir Mirastır



Ayetullah el-Uzma Subhani, konuşmasının bir başka bölümünde Kum İlim Havzası'nın geçmişine değinerek şöyle dedi: "Kum İlim Havzası'nın kuruluşundan yaklaşık 105 yıl geçmiştir ve bu havza bu süre zarfında toplum için pek çok eser ve berekete vesile olmuştur."

Ayetullah el-Uzma Subhani şunları ekledi: "İran'daki mevcut dini ve ilmi canlılık, büyük ölçüde Kum İlim Havzası'nın faaliyetlerine borçludur.
Bu havza, çeşitli dönemlerde dini, ahlakı ve halkın geleneklerini koruyup güçlendirebilen âlim ve ruhani gruplar yetiştirmiştir.

Kum İlim Havzası'nın kıymetini ve değerini bilmeli, tüm gücümüzle çalışmalı ve fikir ehli olmalıyız."



İlmi Yolu Ciddiye Alın

Bu Taklit Mercii son olarak İmam Sadık (a.s.) Müessesi'nin talebelerine ve araştırmacılarına ilmi yolu ciddiye almaları, derslere düzenli ve disiplinli bir şekilde katılmaları ve eğitimlerini son aşamaya kadar sürdürmeleri tavsiyesinde bulundu: "İnşallah bu çabaların güzel sonuçları olacaktır."



Törenin son bölümünde, İmam Sadık (a.s.) Müessesi'nin bir grup talebesi, Ayetullah el-Uzma Subhani'nin elinden sarık (imame) giydiler.

Etiketler

yorumunuz

You are replying to: .
captcha